Verklarend analyseren: eerst begrijpen, dan beslissen

Een verklarende analyse maakt de kwaliteit van de daarna te bieden jeugdhulp doorgaans beter.

Dat vertelde Ciska Mulder van 's Heeren Loo tijdens de thematafel van 19 maart jl. Anne Marieke Groot trad op als dagvoorzitter en Solly Schild van het Regionaal Expertteam Flevoland vertelde wat het is: een methode die verder gaat dan vaststellen wat er met een jeugdige of het gezin aan de hand is – er wordt inzicht gegeven over de redenen van dat gedrag. Gedrag heeft immers altijd een oorzaak. Achter spijbelen, conflicten thuis of schooluitval gaan doorgaans omstandigheden schuil in het gezin, op school of zelfs in eerdere hulptrajecten. Verklarend analyseren brengt die samenhang in beeld. Het helpt professionals om eerst te begrijpen en dán te beslissen welke hulp past.

Meerwaarde onderkend

Het is niet nieuw, want de Flevo Academie Jeugd organiseerde al diverse pilots en onderzoeken. De inzet is echter nog te beperkt en waar het gebeurt, kan het vaak beter. Tijdens gesprekken in kleine groepen werd duidelijk hoe dat komt: te weinig tijd, onduidelijkheid over de regie en het ontbreken van een gezamenlijke werkwijze. Discussie was er trouwens niet over de meerwaarde, die wordt door alle deelnemers van de thematafel onderkend.

Voor wie mogelijk toch nog twijfelde, was er het tweede deel van de bijeenkomst. Robin Hellingwerf-van der Knoop, jeugdgids bij de gemeente Dronten, presenteerde een casus waarin de verklarende analyse met succes werd ingezet. Ciska Mulder van 's Heeren Loo liet zien wat het verschil is in trajecten waar de analyse wel en niet wordt gebruikt. De boodschap van beide presentaties was duidelijk: een verklarende analyse maakt de hulp beter passend en dus effectiever.

Gedeelde werkwijze

Tot slot gaf Amrit Dirks van Windesheim een toelichting op het vervolg. Studenten gaan onderzoeken hoe in de praktijk verklarend wordt geanalyseerd. Ook wordt verkend hoe verklarend analyseren een plek kan krijgen binnen het curriculum van sociale opleidingen. 

“Het is duidelijk dat er in Flevoland behoefte is aan een eenduidige, gedeelde werkwijze en visie met betrekking tot verklarend analyseren,” stelt Bart Claassen van Sociaal Domein Flevoland terugblikkend vast. “Door gezamenlijk te onderzoeken, ervaringen te delen en te leren van de praktijk, versterken we deze manier van werken. Met als doel: beter begrijpen wat er speelt en van daaruit passende ondersteuning bieden aan kinderen, jongeren en gezinnen. En daar is het bij de jeugdhulp uiteindelijk om begonnen.”

De volgende thematafel vindt plaats op 21 mei 2026. Je kunt je alvast aanmelden via het aanmeldformulier.

Het programma en de locatie volgen binnenkort.