Het RET ontvangt zelden Verklarende Analyses en roept dringend op die wel te maken.
Marjolein Duin is manager van het RET en maakte tijdens de thematafel van afgelopen december van haar hart geen moordkuil. Toen ze hoorde dat de aanwezigen de Verklarende Analyse voor 2026 plek 7 op de prioriteitenlijst plaatsten, stak ze haar hand op en vroeg waarom de Verklarende Analyse niet hoger stond.
“We weten allemaal dat het verklaren van de problematiek van de kinderen en gezinnen het fundament is onder de inzet van de juiste interventies. Interventies dus, die leiden tot echte verandering. Het lukt in de praktijk echt nog onvoldoende om hier bij complexe gezinnen de juiste tijd en aandacht aan te besteden”, zegt ze. En voor wie dat nog niet indrukwekkend genoeg vindt: “Met de analyses die doorgaans worden gemaakt zouden we vandaag de dag ons hbo-diploma niet ontvangen." Bij Windesheim, met Sociaal Domein Flevoland verantwoordelijk voor de Flevo Academie, denken ze er net zo over. De vertegenwoordiger van de onderwijsinstelling hoorden het tijdens de thematafel knikkend aan. “Dit moet en kan beter,” zei Marjolein, die niet zomaar verwijst naar een hbo-diploma. Alleen mensen met een hbo-achtergrond mogen zich immers storten op een Verklarende Analyse.
Format
Een maand later heeft ze geen spijt van de forse woorden van toen. “En vanzelfsprekend doen hulpverleners hun best voor cliënten. Maar feit is dat het belang van een Verklarende Analyse blijkbaar wordt onderschat.” Haar collega, gedragswetenschapper Solly Schild, hoort het knikkend aan. Ze wijst op de formats die beschikbaar zijn en die voor het maken van zo’n analyse gebruikt kunnen worden. “Nou is zo’n format niet heilig. Soms kan iemand ook zonder format een gedegen analyse op papier zetten. Maar een format helpt wel.”
Waarna de vraag opborrelt welk format dan, want er zijn er verschillende. “Het maakt me niet uit,” haalt Solly haar schouders op. “De verschillen zijn niet zo groot tussen de drie die er bestaan.” Marjolein: “Zo nu en dan laat iemand me weten dat ons voorgestelde format niet is wat die persoon wil gebruiken. Dan gebruik je toch het format van jouw keuze. Maar maak alsjeblieft de analyse.”
Symptoombestrijding
Mogelijk ten overvloede: de analyse zorgt ervoor dat de hulpverlening aan een jeugdige verder gaat dan symptoombestrijding. Dat met dat kind of jongere en het gezin een verklaring wordt gevonden voor het vastgestelde gedrag. Solly: “Veel hulpverleners willen met de beste bedoelingen meteen aan de slag. Is het kind agressief? Eens kijken wat voor therapie soelaas biedt. Maar heus, het is van belang om eerst de verklaring van dat gedrag te vinden.”
Daar komt bij dat het in sommige gevallen verplicht is, bijvoorbeeld als een uithuisplaatsing wordt overwogen. In Flevoland is er eenzelfde verplichting voor de inzet van Thuis op Maat. “En als je er niet uitkomt, laat ons dat dan even weten. Wij van het RET kunnen helpen,” zegt Marjolein. Solly: “Ook bij de lokale toegang in de afzonderlijke gemeenten zijn er mensen die kennis van zaken hebben.” Sowieso is het volgens haar handig om de analyse in te vullen met een gedragswetenschapper.