Het nieuwe is er voor Marieke van Baars en Ciska Rouw inmiddels een beetje af, maar enthousiast zijn ze nog altijd over Samen Sterker in de Wijk. De resultaten van een meting onder inwoners zijn aanstaande. Tijd voor een nadere kennismaking.
Een inwoner kampt met verslaving en psychische klachten en klopt bij hulpverleners aan. Die van verslavingszorg zegt: “We kunnen je pas helpen als je eerst je psychische problemen aanpakt”. De psycholoog: “Ik wil je helpen met je psychische problemen, maar dat kan ik pas doen als je je verslaving hebt overwonnen.”
Samenwerken
Dat schiet niet op. En wat ook blijkt uit deze fictieve casus: het zou goed zijn geweest als de verslavingsdeskundige en de psycholoog even met elkaar hadden gebabbeld. Als sowieso alle betrokkenen rond een hulpvrager met elkaar babbelen. En dat doen samen met die hulpvrager.
Het is een van de uitgangspunten van Samen Sterker in de Wijk, een aanpak die stevig is verankerd in Almere. Diverse organisaties die werken aan het mentale welzijn van inwoners besloten onder begeleiding van Verschilmakers, het bureau waar Marieke en Ciska werken, elkaar niet langer als concurrenten te zien. Wat met de enorme werkvoorraad en het tekort aan professionals sowieso onnodig en ineffectief is. Samenwerken werd het devies.
Nieuwe aanpak
Een en ander leidde tot een toen behoorlijk nieuwe aanpak, gebaseerd op de in Oss bedachte samenwerkwijze. Marieke, directeur van Verschilmakers: “Inwoners met mentale zorgen of problemen krijgen grofweg drie vragen voorgelegd. Waarbij de teamleden stevig doorvragen en vooral heel goed luisteren.”
Vraag één: wat wil je? “Het lijkt logisch om een afkickprogramma aan te bieden aan iemand die elke dag tien pilsjes achteroverslaat. Maar misschien heeft die persoon er geen last van en zijn omgeving ook niet. Misschien heeft die inwoner een compleet andere vraag. Luisteren dus.” Vraag twee: wat kun je? “Wat iemand zelf kan en doet is altijd waardevoller dan wat een ander voor zo iemand doet,” zegt Ciska. Of, zoals een van de architecten van de samenwerkwijze ooit zei: “Wat je van iemand overneemt, pak je van iemand af.”
Positief Gezond Almere
De laatste vraag: wat heb je nodig? “De ervaring leert dat de vraag minder vaak dan voorheen leidt tot het inroepen van de hulp van professionals. Hoewel het er niet om is begonnen, levert het zo behoorlijke besparingen op voor met name de zorgverzekeraars,” weet Marieke. En nee, die winst ontstaat niet vanzelf. Verschilmakers streek al in 2021 neer in Almere en is sindsdien druk met het opleiden van professionals en met het opdoen van ervaring. Ciska zegt dat “we hier in Almere langzaamaan op het punt komen dat we ons terugtrekken en dat de mensen achter het lokale programma Positief Gezond Almere zelfstandig verder gaan.”
Wat betreft Positief Gezond Almere: dat programma werkt aan krachtige inwoners, gezonde wijken, duurzame zorg, lerende netwerken en een slimme organisatie. “Daar past Samen Sterker in de Wijk dus prima in,” vindt Ciska. Marieke: “En nee, we hebben niet weer een nieuwe organisatie met een nieuw onderkomen opgericht. We zijn te vinden op de bestaande ontmoetingsplaatsen van inwoners in de wijken.”
Op dit moment werkt een extern bureau aan een zogeheten narratief onderzoek naar de resultaten. Het betekent dat de verhalen van betrokkenen worden verzameld en gepresenteerd. Marieke ziet die met vertrouwen tegemoet. “Het is indrukwekkend hoeveel inwoners bereid zijn om anderen over hun ervaringen met deze methode te vertellen. Deze ambassadeurs bewijzen het succes.” En dan wordt ook nog onderzocht wat deze manier van werken betekent voor de professionals.
Over professionals gesproken: zij kunnen een leergang volgen over de werkwijze, in sommige gevallen zelfs kosteloos. Voor meer informatie: ssidw.nl/leergang.
Foto: Marieke van Baars (links) en Ciska Rouw.